.

آرد یولاف - آرد جو دوسر

0/0

جو دوسر یا یولاف با نام علمی Avena sativa می باشد که گونه های دیگری مانند فاتوا، اوسیناسا، ویستی دارد و از خانواده غلات است. محصولی بسیار سازگار و مقاوم برای آب و هوای سرد، مرطوب و معتدل است و بیشترین مصرف آن در جهت تأمین علوفه دام، غذای است و در مواردی خوراک انسان و در پاره ای موارد به عنوان یک گیاه داروئی مطرح است.

به تناسب سایر غلات، سهل الهضم بوده و به مصرف اسب، گوسفند داری و مرغداری می رسد و گاه هم دارای مواد مغذی بهتری نسبت به گندم و جو است. دانه یولاف دارای ۱۱/۷% پروتئین و  ۶۸/۵% نشاسته و ۶% روغن و ۱۱/۵% سلولز و ۳/۴% خاکستر می باشد. معمولاً در مناطق که نسبتاً سرد و یا معتدل سازگاری خوبی دارد. هوای گرم و خشک فقط قبل از تشکیل خوشه سبب خشک شدن  و از دست دادن تازگی Blustمی‌شود. در وقت تشکیل خوشه سبب پخته شدن خوشه قبل از وقت گردیده و دانه ها نامناسب پر می گردد و در نتیجه وزن دانه کم می‌شود و این نوع را می توان به واریته های زودرس اشاره کرد. البته بعضی واریته ها وجود دارد که در مقابل حرارت زیاد مقاوم می باشد. مثلاً یولاف سرخ اکثراً در قسمت‌های شمالی آفریقا و دیگر جاهای گرم کشت می‌گردد. در گذشته بیشتر صدماتی که به یولاف رسیده است که حرارت زیاد ارتباط داده شد. انواع یولاف که به گرما مقاوم‌اند اکثراً رنگ تیره دارند و در خاک های مختلف کشت می شوند به شرطی که خوب زهکشی شده باشد و کود و مواد غذائی در آن موجود می باشد بصورت عموم یولاف در خاک‌های لومی حاصل بهتر می دهند. بلغور یولاف سبب  افزایش تخم گذاری در طیور تخمی می شود.

کاربردهای یولاف فراوان است، به غیر از مصرف دام و اسب و طیور در صنعت هم کاربرد دارد. در تصفیه مینرال و روغن های نباتی استفاده میشود.

برای مصارف داروئی خصوصاٌ دانه ها و در برخی موارد از کاه آن استفاده می شود. برای به دست آوردن دانه های آن خوشه رسیده را خشک و می کوبند سپس دانه های  کوبید را الک کرده و سپس تحت فشار قرار داده و به شکل گرانول‌هایی شبیه به کریستال‌های برف که به فلوکون معروف است در می آورند.

این فلوکون ها محتوی نشاسته، گلوکونین، ویتامین B، اسید پانتوتنیک و کاروتن هاست.

 

امّا چرا باید یولاف را استفاده کنیم؟

در شرایط فعلی نان کشور ما، از یک طرف به علت جداسازی سبوس از گندم مشکل کمبود فیبر، ویتامین ها و مواد معدنی را دارد و از یک طرف آردهای سبوس دار، به علت داشتن اسید فیتیک بالا شرایط نامناسبی را از نظر جذب عناصری چون آهن، روی و کلسیم ایجاد می کنند . افزایش ترکیبات مفید به آرد و تولید نان از آن‌ها موجب تقویت کیفیت تغذیه ای نان و اثر گسترده بر جامعه می شود. یکی از راه‌های تقویت نان استفاده از آرد غلات دیگر همراه با آرد گندم است.

سبوس یولاف فیبری بوده، دارای بتاگلوکان است. مقدار بتاگلوکان سبوس کمتر از آندوسپرم است و قسمت اعظم آن در دیواره سلولی آلورون تجمع دارد. بسیاری از مواد معدنی و ویتامین‌های یولاف در سبوس و جوانه آن قرار دارند.

امّا ارزش تغذیه‌ای یولاف نسبت به سایر غلات  چیست؟

۱) منبع بسیار غنی از پروتئین است. در همه غلات رابطه منفی بین پروتئین کلی و در صد لیزین است ولی در یولاف دیده نمی شود.

۲) چربی یولاف از سایر غلات بیشتر است. مقدار چربی یولاف ممکن است از ۳ تا ۹ در صد تغییر کند.

۳) چربی یولاف حاوی مقدار زیادی اسیدهای چرب غیر اشباع از جمله اسید لینولیئک است.

۴) نسبت اسیدهای چرب غیر اشباع با اشباع (۲:۲) در یولاف حائز اهمیت است.

۵) لیپاز فعال در یولاف نسبت به گندم و جو بیشتر است.

۶) یولاف دارای قابلیت آنتی اکیسدانی زیادی است و آرد آن می‌تواند به‌عنوان یک آنتی اکسیدان در صنعت غذا و بسته بندی استفاده شود. آلفا توکوفرول آنتی اکسیدان اصلی یولاف است و پس از آن بتاتوکوفرول و گاما توکوفرول در مراتب بعدی است.

۷) یولاف منبع خوبی از منگنز، منیزیم، آهن، کلسیم، روی، مس و کبالت است. از آنجائی که مواد معدنی یولاف بیشتر در قسمت خارجی و سبوس آن قرار گرفته اند مصرف آرد و یا دانه کامل یولاف از نظر تغذیه ای مناسب‌تر است.

۸) یولاف منبع خوبی از تیامین، نیاسین و اسید پانتوتنیک است همچنین مقدار بیوتین در یولاف نسبت به غلات دیگر بیشتر است.

۹) نشاسته یولاف نسبت به سایر غلات جذب آب بیشتری دارد.

۱۰) سلولز و بتاگلوکان از پلی ساکاریدهای غیر نشاسته ای یولاف و از جمله فیبرهای رژیمی با اهمیّت در غلات هستند. بتا گلوکان فیبر رژیمی مهم یولاف  است و یولاف با دارا بودن مقدار زیادی از این فیبر با ارزش بوده، نسبت به سایر غلات برتری دارد.

۱۱) گزارش شده است سبوس یولاف، پکتین و صمغ گوار بر کاهش کلسترول خون موثر بوده و سبوس یولاف در کاهش کلسترول خون موثرتر از سایر موارد ذکر شده است.

۱۲) فیبرهای محلول در آب در جو دوسر قادرند به‌طور مستقیم غلظت کلسترول خون را کاهش دهند. همچنین دارای این توانائی هستند که با افزایش HDL و کاهش LDL موجبات جلوگیری از آترواسکلروزین را فراهم آورند. فیبرهای نامحلول در آب مدت زمان باقی ماندن غذا در روده را کاهش     می دهند،حجم مدفوع را زیاد کرده، سبب شلی مزاج می گردند و به دلیل کاهش زمان باقی ماندن غذا در روده جذب چربی و قند نیز کاهش یافته، کاهش کلسترول و قند خون را سبب می شود. 

خواص دارویی آرد جو دوسر:

۱- درمان ضعف عمومی

۲- درمان یبوست و بواسیر.

۳- درمان سنگ کلیه .

۴- التیام زخمها .

۵- درمان نقرس.

۶- درمان سرفه ورم حلق و حنجره.

۷- درمان کمر درد.

۸- درمان تصلب شرائین.

۹- درمان دیابت.

۱۰- درمان رژیم لاغری.

۱۱ - کاهش دهنده سطح کلسترول.

۱۲ - درمان علائم یائسگی.

۱۳- درمان فشار خون.

۱۴-کاهش دهنده ابتلا به سرطان.

۱۵- رفع پوکی استخوان.

۱۶- درمان بی خوابی .

۱۷- درمان افسردگی.

۱۸- مخصوص افرادی که به بیماری سلیاک گرفتار شده اند. در بیماری سلیاک گلوتن موجود در گندم برای این افراد مضر است.

۱۹- درمان آکنه و جوش صورت.

۲۰- درمان خارش پوست و خشکی صورت.

۲۱- روشن کننده و سفید کننده پوست.

۲۲- تقویت و افزایش مو

۲۳- رفع شوره سر.

۲۴- درمان ریزش مو. 

روش استفاده از جو دوسر برای درمان بیماری ها

برای رفع یبوست جوی دو سر را بو داده و آرد کنند، مانند قهوه جوشانده و روزی 2 الی 3 استکان بمدت 3 روز صبح ناشتا میل شود.

برای درمان نقرس ۲۰ گرم جو را در ۵ لیوان آب جوشانده روزی ۴ لیوان میل شود. جهت درمان سرفه، ورم حلق و حنجره و اخلاط خون.

برای تقویت کودکان و افراد کهنسال و بیمارانی که دوره نقاهت را می گذرانند اگر جو را در آبگوشت یا شیر جوشانده میل کنند غذای مقوی است، البته جو پوست گرفته نباشد.

برای درمان کمر درد، درد پهلو و قولنج ها، جودوسر را با سرکه پخته و بصورت ضماد در محل درد بگذارید.

برای رفع خستگی پاها، سرما زدگی و تاول زخمها، باجوشانده غلیط پاشویه کنید. 

فوائد جودوسر در رژیم لاغری:

 

به عقیده محققان تغذیه، مصرف منظم سبوس جودوسر به لاغری کمک میکند. اگرمی پرسید چرا باید بگویم که این ماده غذایی اشتها را کم می کند و باعث سیری طولانی مدت داشته. سبوس جودوسر سرشار از فیبرهای محلول در آب و نیرپکتین است و می دانید که فیبرها به لاغری کمک زیادی می کنند. اگر در طول صرف غذا از این ماده غذایی میل کنید و آب کافی بنوشید. فیبردهی موجود در آن داخل معده حجیم شده و به سرعت احساس سیری می کنید.

 

از این گذشته سبوس جودوسر اجازه انباشته شدن کالری ها در روده را نمی دهد. سبوس خاصیت چسبندگی بالائی دارد و برای همین به مواد مغذی و کالری های اطراف خود می چسبد. در نتیجه اجازه نمی دهد که کالری ها وارد خون شوند و آن ها را از طریق مدفوع از بدن خارج می کند.